Realizacja zadań związanych z sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez Władze Grodziska Mazowieckiego. 

Do najważniejszych z nich należą:

• • Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Gminy Grodzisk Mazowiecki do roku 2035,

  • Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Gminie Grodzisk Mazowiecki na lata 2023-2026,

  • Gminny Program Wspierania Rodziny na lata 2023-2025,

  • Grodziska Karta Dużej Rodziny,

  • Wieloletni program "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028,

  • Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Grodzisk Mazowiecki na lata  2023-2026.

Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.

Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Grodzisk Mazowiecki związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców. 

Na wzrost poziomu wydatków miała wpływ m.in. rosnąca liczba rodzin korzystających z pomocy z powodu długotrwałej choroby oraz niepełnosprawności, co wiązało się z koniecznością zapewnienia bardziej intensywnego 

i kosztownego wsparcia. Istotne znaczenie miało również utrzymywanie się innych problemów społecznych, takich jak bezrobocie, bezradność opiekuńczo-wychowawcza czy uzależnienia, które generują stałe zapotrzebowanie na różnorodne formy pomocy.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby 

i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. 

Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Obecna struktura organizacyjna Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia. 

Łącznie na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w 2025 r. OPS wydatkował 48.392.540 zł. 

Źródłem finansowania zadań realizowanych przez OPS są: 

• środki własne gminy, 

• dotacja do zadań własnych, 

• oraz dotacja do zadań zleconych.

W trakcie 2025 r. OPS kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo, realizowano zadania w ramach programów rządowych i innych form wsparcia, m.in. :

• "Posiłek w szkole i w domu”;

• Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa;

•  "Korpus Wsparcia Seniora”;

•  oraz "Opieka 75+”. 

Ponadto, w ramach prowadzonej działalności statutowej OPS w swojej bieżącej pracy realizował projekty socjalne i działania środowiskowe, takie jak koordynacja pracy Punktu Informacyjno-Konsultacyjnego, przygotowanie paczek mikołajkowych, a także działania realizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem „Dla Autyzmu”, FISE, LGD Ziemia Chełmońskiego oraz innymi organizacjami pozarządowymi.

Przyczyny korzystania z pomocy społecznej w 2025 r.

• W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto 509 rodzin, a niepieniężnymi 336 rodzin. 

• Pracę socjalną świadczono wobec 612 rodzin.

Zadania własne z ustawy o pomocy społecznej 

W ramach zadań zleconych z pomocy skorzystało 13 dzieci (4 dzieci i niepełnosprawnych intelektualnie oraz 9 dzieci ze spektrum autyzmu) oraz 1 osoba dorosła, którym udzielono pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

Zadania z zakresu świadczeń rodzinnych

Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, w szczególności ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.

Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez gminę były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W założeniu uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.

Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2025 r. utrzymały się na poziomie porównywalnym do roku 2024, przy czym najwyższy udział stanowiły wydatki bieżące związane z realizacją zadań z zakresu pomocy społecznej oraz wsparcia zdrowotnego mieszkańców.

Istotnym elementem działań były również zadania z zakresu przeciwdziałania uzależnieniom. Wydatki te koncentrowały się na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia i rehabilitacji osób uzależnionych oraz ich rodzin, a także na prowadzeniu działań profilaktycznych, edukacyjnych i informacyjnych.

W ramach tych działań zapewniono m.in. funkcjonowanie świetlic opiekuńczo-wychowawczych z elementami socjoterapii, realizowano zajęcia terapeutyczne i warsztaty, prowadzono streetworking, a także koordynowano działalność Punktu Informacyjno-Konsultacyjnego, w którym dostępne było wsparcie psychologiczne i prawne.

Zgodnie z Programem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w 2025 r. zrealizowano szereg działań o charakterze profilaktycznym, terapeutycznym i rehabilitacyjnym, skierowanych do mieszkańców Gminy Grodzisk Mazowiecki.

W ramach niniejszego programu podjęto następujące zadania:

▪ udzielanie rodzinom, w których występują problemy uzależnień od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie,

▪ zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych oraz dla ich rodzin,

▪ prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w szczególności dla dzieci i młodzieży,

▪ wspomaganie działalności instytucji, organizacji pozarządowych, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów uzależnień,

▪ podejmowanie interwencji w związku ze sprzedażą alkoholu nieletnim i nietrzeźwym.

Działania głównego specjalisty do spraw uzależnień

W 2025 r. w Grodzisku Mazowieckim kontynuował swoją działalność Punkt Informacyjno–Konsultacyjny. W jego ramach zapewniono mieszkańcom dostęp do specjalistycznego wsparcia, w tym pomocy psychologicznej dla dorosłych i dzieci oraz porad prawnych.

Działalność Punktu była koordynowana przez głównego specjalistę ds. uzależnień, który odpowiadał za organizację oraz realizację działań w zakresie wsparcia osób i rodzin dotkniętych problemem uzależnień oraz przemocy, a także za współpracę ze specjalistami świadczącymi pomoc w ramach Punktu.

Na rzecz ochrony zdrowia w 2025 r. podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. 

Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.